Stel je voor: de stroom valt uit. Niet voor een uurtje, maar voor vijf dagen. De scholen blijven dicht, de pinautomaten zijn zwart en de koelsystemen van de apotheek begeven het, waardoor levensreddende medicatie onbruikbaar wordt. Wat doe je dan? Je eerste gedachte is misschien: ‘Heb ik mijn noodpakket wel op orde?’. Maar dat is maar de helft van het verhaal.

“Een noodpakket alleen is niet altijd de oplossing,” legt Mark Hendriks uit. “Daarom ondersteunden we vanuit onze expertise het project in Bloemhof, onderdeel van een initiatief van de gemeente Rotterdam. Het programma startte in de wijk Bloemhof en is vervolgens uitgebreid naar vijf andere wijken.  “We richten ons hier op wijken met uiteenlopende profielen: sommige hebben een sterk lokaal netwerk, andere zijn kwetsbaarder of juist relatief zelfredzaam. Juist die variatie helpt om beter te begrijpen welke ondersteuning waar nodig is.” Het doel is tweeledig gaat Mark verder: “Het besef versterken dat zelfredzaamheid belangrijk is, én de focus verleggen naar collectieve samenredzaamheid: wat kunnen bewoners, ondernemers en professionals voor elkaar betekenen als het erop aankomt?

“Het begint allemaal met bewustwording,” vult Marjon Stijger aan. “Daarom stellen we de vraag bij het zoeken naar balans: wat is er in deze wijk écht nodig, en welke (verborgen) krachten zijn er al aanwezig? Vanuit Deloitte hebben we een methodiek ontwikkeld en uitgerold waarmee we die specifieke behoeften en krachten in kaart brengen. Door die twee met elkaar te verbinden, helpen we de wijk om zelf initiatieven te ontwikkelen die de weerbaarheid van binnenuit versterken.”

Niet voorbereiden op, maar ontdekken dat je zelf het antwoord in huis hebt

Je kunt de veerkracht van een wijk niet vanachter een bureau versterken. Daarom stappen we met de partners de wijk in als verbindende en analytische kracht, om praktijkgerichte inzichten op te halen en te vertalen naar een aanpak die ook in andere wijken toepasbaar is.

“Dit project is vanaf dag één een co-creatie,” vertelt Marjon. “De kracht zit in de samenwerking. We werken schouder aan schouder met de gemeente, die weet wat er speelt in de wijk, en de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond voor de koppeling met de bestaande crisisstructuur. Daarnaast is de expertise van het Rode Kruis voor noodhulp onmisbaar, speelt Albert Heijn een rol in de voedselvoorziening en vormen de lokale wijkteams en vrijwilligersnetwerken de cruciale link met de bewoners.”

De leefwereld van bewoners leren begrijpen

Om een crisis tastbaar te maken, is het van belang om aan te sluiten bij de leefwereld van de bewoners. “Je moet de sociale kaart van een wijk begrijpen,” legt Mark uit. “In de ene buurt is de moskee het centrale punt, in de andere de voetbalvereniging. Door die plekken te kennen, zorg je dat je de juiste mensen bereikt.”

Die lokale kennis is de basis voor de realistische scenario’s die het team ontwikkelt. “We creëren bijvoorbeeld een fysieke krant over een langdurige stroomstoring, met een foto van de supermarkt om de hoek, een lokale school die dicht blijft, zodat het herkenbaar is en tot leven komt voor inwoners,” voegt Marjon toe. “Het maakt de situatie direct herkenbaar en dwingt tot creativiteit in het scenario ontwerp. We verzinnen injects die ook zonder stroom functioneren: een krant die je vasthouden kunt en het gesprek op gang brengt of informatieve radioberichten, in plaats van websites of social media.”

Je zag het gebeuren aan de tafels. De eerste reactie was vaak: “O jee, ik heb niks voorbereid.” Maar al snel veranderde dat in: “Wat kunnen we voor elkaar betekenen?” Het leidde tot de meest simpele, maar pakkende initiatieven. Zoals de afspraak: “Geen paniek, we zien elkaar in de portiek.” Een laagdrempelig plan dat direct een gevoel van veiligheid en verbinding creëert.

De rol van verbinder en expert

Onze rol in dit project gaat verder dan alleen adviseren. We zijn de ontwikkelaar van de methodiek om weerbaarheid verder brengen op wijkniveau, de expert in crisismanagement en de onafhankelijke facilitator die alle partners op één lijn brengt. Vooral die laatste rol is essentieel. Marjon Stijger: “We brengen onze diepgaande ervaring met crisisoefeningen, die we normaal op boardroom-niveau inzetten, naar het hart van de wijk. De vaardigheid om een groep mee te nemen en een complex gesprek te leiden is cruciaal op zo’n avond.

Uiteindelijk is het succes van begin tot eind een teamprestatie. De experts vanuit het Crisis, Resilience & Reputation team vormde de kern. Zij brachten de diepgaande kennis over weerbaarheid en crisisbeheersing. Maar om als team alleen de plannen op papier te zetten werkt minder goed. Marjon vertelt: “Het zit juist in het verbinden van de verschillende werelden daarbuiten. Daarom werkten we ook samen met collega’s die, op het eerste gezicht, misschien niets met het thema te maken hadden. Zo werkte er een specialist uit ons Major Programs team in het project. De focus lag hier niet op crisismanagement, maar op de menselijke dynamiek, effectief samenwerken met partners, en – kenmerkend voor Major Programs – het structureel borgen van resultaten.  

 Het is die samensmelting van diepgaande inhoudelijke kennis en de expertise in samenwerking en projectbeheer die tot een succes maakte. Daarbij is de drijfveer achter deze inzet is niet commercieel, benadrukt Mark Hendriks: “We doen dit werk volledig pro deo, vanuit onze overtuiging dat we als organisatie een maatschappelijke rol te vervullen hebben.”

Van eenmalig event naar duurzame verandering

Een inspirerende avond is één, maar hoe zorg je dat de nieuwe initiatieven niet stilvallen zodra de lichten in het buurthuis weer uitgaan. “Eenmalig organiseren is goed, maar de echte verandering zit in de continuïteit,” benadrukt Mark. “Je moet het doorzetten. Daarom is er in de samenwerking met de gemeente het coördinerende concept van ‘wijkaanpakkers’ ontwikkeld.” Dit zijn lokale kartrekkers die het vuur brandend houden.

De tweede, en misschien nog wel grotere uitdaging is het bereiken van de meest kwetsbare bewoners; de mensen die vaak niet naar een informatieavond komen. “Je moet realistisch zijn: die groep bereik je niet direct,” legt Marjon uit. “Daarom richten we ons op de sleutelfiguren in hun netwerk. Denk aan de medewerkers van een zorginstelling die thuiskomen bij mensen met een zorgbehoefte of de vrijwilligers bij de voedselbank. Zij zijn de onmisbare schakels. Als je hen aan tafel krijgt, zorg je dat de ondersteuning via hen op de juiste plek landt.” Het gaat dus om het bouwen van een duurzaam, menselijk netwerk.

Waar ligt dan die drive?

Wat Marjon en Mark drijft? Dat gaat verder dan de professionele uitdaging. Het is de concrete, maatschappelijke impact. Voor Marjon zit de voldoening in het moment dat het kwartje valt: “Wanneer je aan tafel zit en ziet dat bewoners beseffen wat ze samen kunnen bereiken en volop ideeën ontwikkelen, dát geeft enorme energie.” Mark ziet juist daarin de maatschappelijke waarde van het werk. “Als we in Bloemhof staan, met bewoners die hun kwetsbaarheden op tafel leggen, en je aan het einde van de avond een oprecht ‘dank je wel’ krijgt…dan weten we: vandaag hebben we het goed gedaan. Dát is onze winst.”